Logo nháp làm bằng công cụ tạo ảnh là một bản phác để trao đổi, không phải logo để dùng. Nó giúp người chủ tiệm thấy nhanh vài hướng hình, nhận ra mình thích và ghét gì, rồi mang những nhận ra đó tới designer. Dùng đúng cách, nó tiết kiệm cho cả hai bên một hai vòng sửa. Dùng sai cách, nó khiến bạn "yêu" một bản nháp có lỗi và ép designer làm theo.
Bài này đi qua phần việc của người đặt hàng: chuẩn bị gì trước khi gõ câu lệnh, khung câu lệnh cho logo nháp, ba vòng thử từ rộng tới hẹp, cách đọc bản nháp để lấy ý và bỏ chi tiết, và lúc nên dừng. Lý do không dùng thẳng bản nháp làm logo chính thức có bài riêng trong danh mục; kỹ thuật vẽ lại thành logo chuẩn là việc của designer, trang AI Đồ Hoạ có bài cho người làm nghề.
Bản nháp dùng để làm gì, không để làm gì
Bản nháp tốt cho ba việc. Thứ nhất, nó giúp bạn khám phá: trong mười hình, có thể có một hình chạm đúng cảm giác mà bạn chưa nghĩ tới. Thứ hai, nó giúp bạn loại trừ: thấy tận mắt một hướng rồi mới biết mình không thích. Thứ ba, nó là ngôn ngữ chung: chỉ vào một hình và nói "giống cách sắp xếp này nhưng mộc hơn" rõ ràng hơn nhiều lời mô tả.
Bản nháp không tốt cho mấy việc khác. Nó không cho bạn một tệp dùng được: ảnh tạo ra thường là ảnh điểm, phóng to là vỡ, chi tiết không sạch. Nó không đảm bảo độc đáo: công cụ học từ rất nhiều hình có sẵn, nên kết quả có thể giống một biểu tượng nào đó mà bạn không biết. Nó cũng không biết chữ tiếng Việt: dấu thường sai, chữ thường méo.
Giữ rõ ranh giới đó trong đầu từ lúc bắt đầu sẽ giúp bạn khỏi thất vọng và khỏi tranh cãi với designer sau này. Bạn đang phác ý, không phải đang thiết kế.
Thêm một điều nên biết: mỗi công cụ tạo ảnh có điều khoản riêng về việc ai được dùng hình tạo ra, dùng vào mục đích gì, và các điều khoản này đổi theo thời gian. Với bản nháp chỉ dùng để trao đổi nội bộ thì ít đáng lo, nhưng vẫn nên đọc phiên bản hiện hành một lần, nhất là khi bạn dùng tài khoản miễn phí.
Chuẩn bị trước khi gõ câu lệnh đầu tiên
Gõ ngay "logo cho tiệm bánh" sẽ cho ra những hình ai cũng có. Mười lăm phút chuẩn bị giúp các vòng thử sau có hướng.
- Ba tính từ mô tả tính cách tiệm, đã thống nhất với người cùng làm. Ví dụ giả định: mộc, ấm, gọn.
- Một đến hai chất liệu thật của tiệm có thể làm hình: khuôn bánh bằng gang, mái ngói âm dương, nhánh cà phê, tấm lưới đánh cá.
- Hướng logo đã chọn: chữ, chữ kèm biểu tượng, hay biểu tượng đứng riêng. Bài "Logo có cần hình không" trong danh mục giúp bạn chọn.
- Một hai màu bạn nghiêng về, hoặc màu bạn chắc chắn không muốn.
- Danh sách những thứ cần tránh: biểu tượng sáo của ngành, hình giống tiệm bên cạnh, màu của đối thủ gần nhất.
- Một thư mục riêng để lưu mọi bản nháp, đặt tên theo vòng và số thứ tự.
Nếu chưa có những thứ này, bạn có thể nhờ chatbot AI hỏi gợi ý: "Hãy hỏi mình từng câu để chốt ba tính từ cho tính cách tiệm, mỗi câu kèm hai lựa chọn đối lập." Trả lời xong, bạn đã có nguyên liệu cho câu lệnh.
Khung câu lệnh cho logo nháp
Một câu lệnh tạo logo nháp nên có năm phần: loại hình, chất liệu gợi ý, tính cách, ràng buộc hình thức, và những thứ không muốn. Viết theo thứ tự đó giúp công cụ hiểu đúng trọng tâm và giúp bạn dễ thay từng phần ở các vòng sau.
Ví dụ câu lệnh cho một tiệm bánh giả định ở Hải Phòng: "Biểu tượng phẳng, đơn giản cho một tiệm bánh thủ công nhỏ; lấy cảm hứng từ hình dáng chiếc khuôn bánh bằng gang có các ô tròn; cảm giác mộc, ấm, gần gũi; chỉ dùng một màu nâu đậm trên nền trắng; nét dày, ít chi tiết, nhận ra được khi thu nhỏ; không có chữ, không có hình người, không có bóng đổ, không hiệu ứng ba chiều."
Lưu ý câu lệnh trên cố ý bỏ phần chữ. Vì công cụ tạo ảnh viết chữ tiếng Việt kém, bạn nên phác riêng phần hình, còn phần tên tiệm để designer xử lý bằng kiểu chữ thật. Nếu muốn xem cảm giác chữ, hãy mô tả kiểu chữ bằng lời ("chữ có chân, nét đậm, dáng hơi cổ điển") trong brief thay vì bắt công cụ vẽ.
Cụm "nét dày, ít chi tiết, nhận ra được khi thu nhỏ" quan trọng hơn bạn nghĩ. Không có nó, công cụ thường trả về hình rất đẹp ở cỡ lớn nhưng đầy chi tiết vụn, khiến bạn thích một thứ không bao giờ dùng được trên tem hay ảnh đại diện.
Ba vòng thử: rộng, hẹp, so sánh
Chia việc phác nháp thành ba vòng giúp bạn không chìm trong hàng trăm hình. Mỗi vòng có một mục tiêu riêng, và bạn chỉ chuyển vòng khi đã đạt mục tiêu đó.
| Vòng | Mục tiêu | Cách làm | Kết quả mang sang vòng sau |
|---|---|---|---|
| Rộng | Thấy nhiều hướng khác nhau | Đổi chất liệu gợi ý và tính cách, mỗi biến thể vài hình | Hai, ba hướng bạn thấy có lửa |
| Hẹp | Đào sâu từng hướng đã chọn | Giữ chất liệu, đổi cách sắp xếp, độ dày nét, mức đơn giản | Mỗi hướng một hai bản đại diện |
| So sánh | Đặt bản nháp vào đời thật | Thu nhỏ, chuyển đen trắng, đặt lên ảnh chụp mặt tiền, ly, túi | Ghi chú điều thích, điều lo, gửi designer |
Vòng so sánh là vòng hay bị bỏ qua nhất. Bạn không cần phần mềm gì đặc biệt: chụp ảnh chiếc túi giấy của tiệm, ghép bản nháp lên bằng ứng dụng chỉnh ảnh trên điện thoại, hoặc đơn giản là in ra một tờ giấy nhỏ dán lên. Một hình đẹp trên màn hình nhưng lọt thỏm trên túi là một bài học đáng giá trước khi gặp designer.
Đọc bản nháp: lấy ý, bỏ chi tiết
Lấy cách sắp xếp, bỏ nét vẽ. Bạn thích hình tròn bao quanh, hay hình nằm lệch bên trái chữ? Ghi lại điều đó. Còn từng đường cong cụ thể thì để designer vẽ lại.
Lấy cảm giác, bỏ hiệu ứng. Bóng đổ, chuyển sắc, ánh kim là những thứ công cụ rất hay thêm, làm hình trông "xịn" nhưng không in được ở cỡ nhỏ. Nhận ra cảm giác bạn thích nằm ở đâu bên dưới lớp hiệu ứng.
Coi chừng hình quen quen. Nếu bản nháp gợi bạn nhớ tới một biểu tượng đã thấy ở đâu đó, khả năng cao nó đúng là giống. Đánh dấu và báo designer, đừng cố giữ.
Bỏ mọi chữ trong bản nháp. Chữ do công cụ vẽ thường sai dấu, sai chính tả, hoặc trông như chữ mà không phải chữ. Đừng để nó ảnh hưởng tới quyết định về kiểu chữ.
Đếm chi tiết. Thử đếm số chi tiết riêng biệt trong hình. Bản nháp có hơn năm, sáu chi tiết thường khó sống ở cỡ tem. Ghi chú cho designer phần nào là cốt lõi để giữ.
Lúc nên dừng
Trước khi nói chuyện dừng, nhớ một việc nhỏ trong suốt các vòng thử: câu lệnh không cần chứa thông tin riêng của tiệm. Tên thật, địa chỉ, doanh thu, danh sách khách đều không giúp công cụ vẽ đẹp hơn. Mô tả chất liệu và tính cách là đủ, phần còn lại giữ cho mình.
Công cụ tạo ảnh cho cảm giác như máy đánh bạc: mỗi lần bấm tạo lại có thể ra một hình đẹp hơn, nên rất khó dừng. Một vài dấu hiệu cho thấy bạn đã phác đủ. Bạn bắt đầu chọn giữa các hình chỉ khác nhau rất ít. Bạn thấy mình đang sửa những chi tiết nhỏ như độ cong của một nét. Hoặc bạn đã tạo vài chục hình mà vẫn chưa thấy hướng nào ưng, nghĩa là vấn đề nằm ở tính cách tiệm hoặc ở brief chứ không ở câu lệnh.
Một mốc thực tế: vòng rộng khoảng hai, ba chục hình, vòng hẹp khoảng mười hình cho mỗi hướng, vòng so sánh vài bản. Quá con số đó, thời gian của bạn nên dành cho việc khác: viết brief, đi hỏi khách quen, tra trùng tên.
Dừng sớm cũng có lợi cho quan hệ với designer. Một bản nháp quá hoàn chỉnh dễ biến bạn thành người khó chiều: bạn đã nhìn nó quá lâu, đã quen nó, và mọi phương án khác đều có vẻ sai. Bản nháp thô hơn để lại chỗ cho designer góp phần nghề của họ.
Đóng gói bản nháp gửi designer
Gửi bản nháp đúng cách giúp designer dùng được nó như tài liệu tham khảo mà không bị trói tay.
- Chọn tối đa năm đến sáu bản tiêu biểu, không gửi cả thư mục hàng trăm hình.
- Mỗi bản kèm một dòng: thích gì ở đây, không thích gì, bản này thuộc hướng nào.
- Ghi rõ đây là bản nháp tạo bằng công cụ tạo ảnh, kèm câu lệnh đã dùng, để designer biết nguồn gốc và tránh lặp lại chi tiết có thể trùng hình có sẵn.
- Gửi kèm ảnh vòng so sánh: bản nháp trên túi, trên ly, ở cỡ ảnh đại diện. Điều này cho designer biết bạn đã nghĩ tới điểm chạm.
- Nói thẳng rằng bạn mong designer vẽ mới và có thể đi hướng khác nếu họ thấy hợp hơn, chứ không phải tô lại bản nháp.
- Lưu toàn bộ bản nháp và câu lệnh trong thư mục riêng của tiệm; hồ sơ này có ích khi sau này cần chứng minh quá trình hình thành logo.
Nhiều designer thích khách mang bản nháp tới, miễn là khách hiểu đó là điểm xuất phát. Vài designer khác thì không. Hỏi trước khi gửi, và tôn trọng cách làm việc của người bạn đã chọn.
Câu hỏi thường gặp
Mình có nên tự phác logo bằng công cụ tạo ảnh trước khi thuê designer không?
Nên, nếu bạn coi đó là bước tìm hiểu ý mình và trao đổi. Vài chục bản nháp giúp bạn biết mình thích và ghét gì, nhờ đó brief rõ hơn. Nhưng đừng dành quá nhiều thời gian chỉnh một bản đến mức tưởng nó là logo cuối.
Câu lệnh phác logo nên viết bằng tiếng Việt hay tiếng Anh?
Tuỳ công cụ bạn dùng; nhiều công cụ hiểu cả hai. Điều quan trọng hơn là câu lệnh có đủ năm phần: loại hình, chất liệu gợi ý, tính cách, ràng buộc hình thức và những thứ không muốn. Nếu kết quả lệch, thử viết lại bằng ngôn ngữ còn lại để so sánh.
Tại sao công cụ tạo ảnh hay vẽ sai tên tiệm?
Công cụ tạo ảnh vẽ chữ như vẽ hình, nên rất hay sai chính tả, sai dấu tiếng Việt hoặc tạo ra ký tự trông như chữ mà không đọc được. Vì vậy nên phác riêng phần hình, còn phần tên tiệm để designer làm bằng kiểu chữ thật.
Bản nháp đẹp quá, có thể nhờ designer chỉ tô lại cho sạch không?
Có thể bàn, nhưng nên để designer xem xét trước. Bản nháp có thể giống một biểu tượng đã có, có thể khó in ở cỡ nhỏ, và chưa qua bước tra trùng. Designer giỏi sẽ giữ tinh thần bạn thích và vẽ lại thành hình riêng, dùng được lâu.
Có cần lưu lại câu lệnh và bản nháp sau khi đã có logo chính thức không?
Nên lưu. Hồ sơ gồm câu lệnh, bản nháp, brief, các phương án và thư trao đổi với designer cho thấy logo được hình thành thế nào. Khi có tranh chấp hoặc khi làm hồ sơ nhãn hiệu, những tài liệu này có thể hữu ích.
